De roerige jaren ’60 en ’70

foto meiMei Lan Tan studeerde Psychologie aan de Universiteit Utrecht van 1966 tot en met 1974, met als afstudeerrichting kritische psychologie.

Hoe was het destijds als student aan de Universiteit?

Het waren roerige jaren aan de Universiteit, ook voor de studenten. De maatschappij bewoog veel: de tweede feministische golf kwam op met een actieve vrouwenbeweging, de antiautoritaire beweging groeide en de studenten wilden ook emancipatie op de Universiteit, denk aan de Maagdenhuisbezetting. De verhouding tussen studenten en docenten veranderde.

Afstudeerrichting kritische psychologie

Mijn afstudeerrichting is in die roerige tijd ontstaan. Er was een groep studenten die projectmatig intergroepsrelaties wilde onderzoeken – en dit heeft zich hierna ontwikkeld tot de richting kritische psychologie. Er waren in mijn jaar maar zo’n 15 studenten en 1 docent. Aanvankelijk een docent die vanuit zijn maatschappijvisie al snel de keuze maakte om naar Australië te emigreren en daar schapen te gaan scheren. Daarna een politicoloog die niets van de psychologie wist. Na 3 jaar ben ik samen met nog 1 student afgestudeerd.

Actieonderzoek en sensitivty trainingen

Kenmerkend voor de studierichting was actieonderzoek, een combinatie van actie voeren en tegelijk hiernaar onderzoek doen. Wij vonden dat de wetenschapper uit zijn ivoren toren moest komen, er moest eenheid in theorie en praktijk zijn. Ook waren Sensitivity trainingen in die tijd een hype, je ging dan één hele dag met een groep in een ruimte zitten, zonder afgesproken onderwerp, procedure of structuur. Hieruit ontstonden dan groepsprocessen, met toenemende spanningen. Dit kon heel heftig uitpakken. Ik kende een studente van een andere studierichting, die zelfs tijdens zo’n training in een psychose belandde. Het doel van de training was om groepsprocessen te observeren en hierover kennis te vergaren.

Inhoud van de studie

In het 1e studiejaar leerde ik fenomenologie als wetenschappelijk model kennen via literatuur van prof. dr. Langeveld. Kennis over de mens kon verkregen worden via introspectie en intuïtieve ervaringen speelden een belangrijke rol. Later werd een ander wetenschappelijk model gehanteerd en vanaf het 2e jaar werd het empirische, natuurwetenschappelijk model van Popper leidraad voor onderzoek. In mijn afstudeerrichting Kritische Psychologie bestudeerden we de kritische theorie van de Frankfurter Schule, waaronder Marcuse en Ardorno.  We deden actieonderzoek in Pijlsweerd, waar kritiek op kwam vanuit hoogleraren. Zij vonden, dat het niet wetenschappelijk verantwoord was. Na een gesprek met een groep hoogleraren waarin we ons onderzoek moesten verdedigen mochten we toch afstuderen.

Waar bevond de studie zich?

Psychologie was verspreid over meerdere plekken in de binnenstad. De Geertekerk, de Jacobistraat, achter de Dom en de lange Nieuwstraat waren allemaal plekken waar ik vaak kwam. De Uithof werd in die jaren gebouwd.

Woonde je tijdens de studie in Utrecht? En wat waren favoriete plekken voor sociale bezigheden?

Ik heb tijdens mijn studie op kamers gewoond in Utrecht. Via een kamerbureau kwam ik aan een kamer bij een hospita. Er was in die tijd nog geen tekort aan kamers, je kon zelfs kiezen en had binnen een dag een kamer. Ik ben tijdens de studie 7 keer verhuisd en heb onder andere op een woonboot in het Merwedekanaal gewoond. Toen ik ging samenwonen kochten we een woning in Wittevrouwen. Dat was in die tijd als student goed te betalen als je een bijbaan naast je studie nam. Ik was in die tijd veel bij Prometheus (vereniging) te vinden, dit was een kleine alternatieve studentenvereniging, waar we bijvoorbeeld aardappels gingen poten bij wijze van ontgroening en waar we veel gesprekken voerden over wat er in de maatschappij gebeurde.

Als je niet op je kamer mag koken

Eten deed ik aanvankelijk in de Mensa want ik mocht niet koken op mijn kamer. Soms kookte ik stiekem op mijn petroleumkacheltje. Dat werd dan een eenpansgerecht natuurlijk. Ook kon je eten halen bij een soort gaarkeuken op het Neude of bijvoorbeeld bij het knusse restaurant Moeke in de Mariastraat. Als je luxe wilde eten at je bij restaurant Flora, een 3-gangen menu kostte f.2,50. Ook het Pandje aan de Voorstraat, waar je aan lange tafels at was een populair restaurant.

Wat ben je na de Universiteit gaan doen?

Na mijn afstuderen heb ik eerst gewerkt in het HBO onderwijs (sociale Akademie) als docent en supervisor, in een gemixt team van net afgestudeerden en in onze ogen veel oudere dominees. Daarna ben ik verhuisd naar Friesland waar ik een failliete natuurvoedingswinkel heb doorgestart en weer ‘gezond’ heb gemaakt. Deze ervaring kwam later goed van pas toen ik als zelfstandige bedrijven hielp bij problemen of dreigend faillissement. Tussendoor heb ik een voorschoolse methode ontwikkeld voor kinderen met dreigende achterstand in hun ontwikkeling en ben ik werkbegeleider, beleidsmedewerker en projectleider geweest. Sinds 1994 werkte ik als zelfstandig gevestigd trainer, coach en docent voor organisaties, gaandeweg meer als trainer-adviseur en interim-directeur en tot slot was ik directeur-bestuurder.  

Heb je profijt gehad van de studie?

Ja, het was vormend voor mijn denken en mijn persoon. Analyserend en systematisch denken, observeren en zaken in een breed perspectief plaatsen zijn vaardigheden die ik heb geleerd bij Psychologie en dit kon ik daarna in mijn werk goed gebruiken. Omdat de studeerrichting kritische psychologie niet meer bestaat gebruik ik tegenwoordig de term organisatiepsychologie, daar het een voorloper van deze richting was. 

Recent Related Posts

Reacties zijn gesloten.